छत्रपती शिवरायांचा अपमान की असंवेदनशीलता? हरियाणातील प्रकाराने देशाला दिलेला इशारा
हरियाणातील सिक्री येथील Milan Banquet Hall येथे वॉशरूमच्या बाहेर Chhatrapati Shivaji Maharaj आणि Rani Padmini यांच्या प्रतिमा लावल्याचा व्हिडिओ व्हायरल झाला आणि देशभर संतापाची लाट उसळली.
हा केवळ एक “डेकोरेशनचा” प्रश्न नाही. हा इतिहास, स्वाभिमान आणि सांस्कृतिक संवेदनशीलतेचा प्रश्न आहे.
सोशल मीडियावर वायरल व्हिडिओ…
शिवराय म्हणजे केवळ इतिहास नव्हे, तर अस्मिता
छत्रपती शिवाजी महाराज हे महाराष्ट्रापुरते मर्यादित व्यक्तिमत्व नाहीत. ते स्वराज्याचे संस्थापक, स्त्री-सन्मानाचे रक्षक आणि लोकाभिमुख राज्यकारभाराचे प्रतीक आहेत. त्यांचे नाव घेतले की लाखो लोकांच्या मनात आदराची भावना जागृत होते.
अशा व्यक्तिमत्वाची प्रतिमा वॉशरूमच्या बाहेर फलक म्हणून वापरणे — हे अज्ञान आहे की जाणूनबुजून केलेली असंवेदनशीलता?
हा प्रश्न टाळता येणार नाही.
बँक्वेट हॉल प्रशासनाची भूमिका फोटो हटविण्यात आल्याची माहिती
सोशल मीडियावर याप्रकरणी तीव्र संताप व्यक्त करण्यात आल्यानंतर मिलान बँक्वेट हॉलच्या प्रसाधनगृहांबाहेर लावलेला छत्रपती शिवाजी महाराज आणि महाराणी पद्मिनी यांचा फोटो हटविण्यात आल्याची माहिती आहे. याठिकाणी आता दुसरा फोटो लावण्यात आला आहे. दरम्यान, याप्रकरणी बँक्वेट हॉलच्या चालकांविरोधात कारवाई करण्याची मागणी केली जात आहे
व्हायरल झालेल्या व्हिडिओनंतर Milan Banquet Hall प्रशासनाने हे फोटो काढून टाकल्याची माहिती मिळाली आहे. पण प्रत्यक्षात नेमके कोणत्या उद्देशाने हे फोटो तिथे लावले गेले, याचा अधिकृत स्पष्टीकरण अद्याप येत नाही. काही सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी असा दावा केला आहे की हे डेकोरेशनचा भाग असेल, पण बहुतेकांनी तो मानहानी प्रसंग म्हणून घेतला आहे
“चूक झाली” म्हणणे पुरेसे आहे का?
व्हिडिओ व्हायरल झाल्यानंतर संबंधित हॉल प्रशासनाने प्रतिमा काढून टाकल्याचे सांगितले जाते. पण फक्त फोटो काढणे म्हणजे प्रश्न संपला का?
- प्रतिमा तिथे का लावल्या गेल्या?
- कोणाने निर्णय घेतला?
- कोणती सांस्कृतिक समज वापरली गेली?
जर हा “क्रिएटिव्ह आयडिया” म्हणून केला गेला असेल, तर तो सांस्कृतिक अज्ञानाचे लक्षण आहे.
जर तो निष्काळजीपणा असेल, तर तो अधिक गंभीर आहे.
संविधान आणि आदर
आपण ज्या देशात राहतो, त्या देशाचे सर्वोच्च तत्त्व म्हणजे संविधान. संविधान आपल्याला अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य देते. पण तेच संविधान दुसऱ्यांच्या श्रद्धा, भावना आणि सन्मान जपण्याची जबाबदारीही आपल्यावर टाकते.
स्वातंत्र्य म्हणजे स्वैराचार नव्हे.
अभिव्यक्ती म्हणजे अपमान नव्हे.
इतिहासातील व्यक्तिमत्वांचा वापर करताना संवेदनशीलता आवश्यक आहे.
संतापाची लाट का उसळली?
छत्रपती शिवाजी महाराज हे स्वराज्याचे स्थापत्य, शौर्य आणि न्यायाचे प्रतीक मानले जातात. महाराणी पद्मिनी यांचा उल्लेख त्याग आणि शौर्याच्या प्रतीक म्हणून भारतीय लोककथांमध्ये आहे. अशा स्वाभिमानाच्या आणि समर्पणाच्या प्रतीकांच्या प्रतिमा अशा ठिकाणी लावणे देशभक्ती विचारधारेचा अपमान मानला जात आहे.
या घटनेमुळे इतिहासप्रेमी, समाजसेवक आणि राजकीय कार्यकर्ता यांच्यात ताण●तणाव वाढला आहे आणि सोशल मीडियावर त्यांची प्रतिक्रिया तीव्र आहे
सोशल मीडियावर हजारो प्रतिक्रिया आल्या. काहींनी याला “संस्कृतीचा अपमान” म्हटले, तर काहींनी “अज्ञान” असे संबोधले.
महाराष्ट्रात विशेषतः भावना तीव्र आहेत कारण शिवराय हे इथल्या स्वाभिमानाचे केंद्र आहेत.
जेव्हा लोकांच्या अस्मितेला धक्का बसतो, तेव्हा प्रतिक्रिया स्वाभाविक असते.
रोखठोक प्रश्न
- शिवरायांचा फोटो वॉशरूमबाहेर लावणे ही “सजावट” म्हणता येईल का?
- सांस्कृतिक प्रतीकांचा वापर करताना मर्यादा असाव्यात का?
- अशा प्रकरणात कायदेशीर चौकट स्पष्ट आहे का?
ही घटना केवळ एका हॉलपुरती मर्यादित नाही. ती आपल्या सामाजिक जाणीवेचा आरसा आहे.
छत्रपती शिवाजी महाराज आणि महाराणी पद्मिनी यांसारख्या व्यक्तिमत्वांचा सन्मान राखणे ही केवळ महाराष्ट्राची नाही, तर संपूर्ण देशाची जबाबदारी आहे.
इतिहासाचा वापर करा — पण आदराने.
स्वातंत्र्य जपा — पण संवेदनशीलतेने.
लेखणी बुलंद भूमिका:
शिवरायांचा सन्मान राखणे ही केवळ महाराष्ट्राची जबाबदारी नाही, तर संपूर्ण देशाची आहे.
इतिहास आणि अस्मितेचा अपमान सहन केला जाणार नाही — पण प्रतिक्रिया संविधानिक मार्गानेच असावी.