लेखणी बुलंद टीम
जंतर-मंतरवरील आंदोलनाला परवानगी नाकारल्यानंतर राजधानीत मोठा पोलीस बंदोबस्त; आंदोलकांना ताब्यात घेण्याची कारवाई, मात्र संख्येबाबत वेगवेगळे वृत्तांत
दिल्लीमध्ये कॉक्रोच जनता पार्टी (CJP) आणि इतर गटांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी आंदोलनाची हाक दिली आहे. मतदारयादीच्या पुनरावलोकनावरून सुरू असलेल्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर राजधानीत कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली असून, आंदोलनात सहभागी होण्यासाठी येणाऱ्या काही कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतल्याचे वृत्त आहे.
आंदोलनामागील प्रमुख कारण काय?
CJP आणि इतर विरोधी गटांनी मतदारयाद्यांच्या विशेष सखोल पुनरावलोकन प्रक्रियेवर (Special Intensive Revision — SIR) आक्षेप घेतला आहे. या प्रक्रियेदरम्यान मोठ्या संख्येने मतदारांची नावे वगळली गेल्याचा आरोप आंदोलकांकडून करण्यात येत असून, निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित करत मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्याची मागणी केली जात आहे.
मात्र, मतदारयादीतील कथित अनियमिततेचे आरोप हे आंदोलकांचे दावे आहेत. निवडणूक आयोग आणि भाजपने गैरप्रकारांचे आरोप फेटाळले आहेत. त्यामुळे आरोप आणि अधिकृतरीत्या सिद्ध झालेली तथ्ये यांमध्ये फरक ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
जंतर-मंतर आंदोलनाला पोलिसांची परवानगी नाकारली
१० ऑक्टोबर रोजी जंतर-मंतर येथे प्रस्तावित आंदोलनासाठी CJP ने परवानगी मागितली होती. मात्र, अर्ज उशिरा सादर करणे, यापूर्वीच्या आंदोलनातील नियमपालनाबाबतचे मुद्दे तसेच सार्वजनिक सुरक्षा, कायदा-सुव्यवस्था आणि वाहतूक व्यवस्थेवरील संभाव्य परिणाम यांचा हवाला देत दिल्ली पोलिसांनी परवानगी नाकारल्याचे वृत्त आहे.
परवानगी नाकारल्यानंतरही आंदोलनाची तयारी सुरू राहिल्याने मध्य दिल्लीमध्ये सुरक्षा वाढवण्यात आली. आंदोलकांना जंतर-मंतरपर्यंत पोहोचण्यापासून रोखण्यासाठी विविध ठिकाणी पोलिस तैनात करण्यात आले असून, जनपथ परिसरात काही आंदोलकांना ताब्यात घेण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
राजधानीत मोठा सुरक्षा बंदोबस्त
आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर दिल्लीमध्ये पोलीस आणि निमलष्करी दलांची मोठ्या प्रमाणावर तैनाती करण्यात आली आहे. इकॉनॉमिक टाइम्सच्या वृत्तानुसार, सुरक्षा व्यवस्थेसाठी ३५ हजारांहून अधिक कर्मचारी तैनात करण्यात आले. ड्रोन, सीसीटीव्ही, चेहरा ओळखणारी यंत्रणा आणि वाहतूक वळवण्यासारख्या उपाययोजनांचाही सुरक्षा आराखड्यात समावेश असल्याचे वृत्त आहे.
दरम्यान, याआधी ३ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या आंदोलनात दिल्ली पोलिसांनी जवळपास एक हजार जणांना ताब्यात घेतल्याचे PTIच्या वृत्तावर आधारित NDTVने नमूद केले होते. त्यापूर्वीच्या दुसऱ्या आंदोलनात सुमारे १५० जणांना ताब्यात घेतल्याचे इंडियन एक्स्प्रेसने वृत्त दिले होते. त्यामुळे प्रत्येक घटनेतील आकडे वेगळे आहेत; ते एकत्र करून आजच्या आंदोलनातील ताब्यात घेतलेल्या व्यक्तींची संख्या मानणे योग्य ठरणार नाही.
मतदारयादीतील नोंदी, निवडणूक प्रक्रियेची पारदर्शकता आणि आंदोलन करण्याचा अधिकार हे या प्रकरणातील प्रमुख मुद्दे आहेत. एका बाजूला आंदोलकांकडून निवडणूक आयोगाच्या कामकाजाबाबत प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत; तर दुसरीकडे पोलिसांनी कायदा-सुव्यवस्था आणि सार्वजनिक सुरक्षिततेचा मुद्दा पुढे केला आहे.
आंदोलनादरम्यान ताब्यात घेतलेल्या व्यक्तींची अधिकृत संख्या, त्यांच्यावरील पुढील कारवाई आणि CJPच्या मागण्यांबाबत निवडणूक आयोगाची भूमिका याकडे लक्ष लागले आहे.
Slug: delhi-cjp-protest-gyanesh-kumar-resignation